Couples in retirement

10487224_10152243321953581_2445902147605333521_nBy HARRIET EDLESON  

Great New York Times article about LifePlanning with RLP® Reed Fraasa

LIKE many couples, Patrick Thaller and his wife, Kathi, had different ideas about their life in retirement.

She had always wanted a second home, but he wasn’t sure about it. She didn’t want to sell their family home in Bergen County, N.J., where they had lived with their four children for 30 years. He wasn’t convinced that they could afford two places.

While they both preferred a coastal locale, they were torn about whether that should be the Jersey Shore; Myrtle Beach, S.C.; the west or east coast of Florida; or even Aruba, one of Mrs. Thaller’s suggestions.

And then there was the timetable.

“I’ve been thinking about retiring for three to four years,” said Mr. Thaller, who turns 70 in October and spent 45 years as a banker, most recently at Columbia Bank. “It took seven years to make that decision,” he said, “six years of going to Florida every winter for a couple of weeks.”

Mrs. Thaller said, “I don’t think he was ever really ready to say, ‘O.K., I’m ready to retire.’ ”

Figuring out when and where to retire can be a conundrum for anyone, but especially so for couples. Whether they have been married for almost 50 years — in the case of the Thallers — or living together for 20, like Lucy Hedrick and George Handley of Old Greenwich, Conn., and Sarasota, Fla., life partners or husbands and wives don’t always have the same ideas about retirement. When they have different timetables or preferences, one may have to wait for the other, or one may even retire and relocate for part of the year before the other is ready.

After you have spent years living one way, deciding on a new lifestyle requires research, getting to know your spouse or partner better and being willing to compromise.

Experts say decisions about when and where to retire can be difficult. “It’s no one thing,” said Reed C. Fraasa, a certified financial planner and registered life planner in Riverdale, N.J., “but time and place are always two big elements. It’s rarely a black-and-white single issue.”

George Kinder, a life planner and co-author of “Life Planning for You: How to Design & Deliver the Life of Your Dreams,” said sometimes when couples disagreed about when and where to retire, the issue was really something deeper.

“Something else is going on,” he said. It’s “a failure of intimacy. Put everything on the table, not just the place. Explore the richness of these questions. There is a lot more than where. The place — location — is almost always more superficial than the other issues.”

Couples often need to reconnect and explore what is important to each spouse or partner as they face retirement. “The place issue becomes much more secondary and easy to navigate,” Mr. Kinder said.

What needed to happen in retirement, he said, was for couples to “fall in love again. It’s not just about where they want to go but what they want to do.”

Robert Stammers, the director of investor education for the CFA Institute, an association of investment professionals, agrees. Figuring out when and where to retire requires some soul-searching along with research. “It’s a very introspective process,” Mr. Stammers said. “You really have to think through all these things. Really understand what your goals are. Many say, ‘I’ll think about that when I get there.’ ”

But experts recommend planning ahead. Ask yourself, “What is my retirement going to look like?” Mr. Stammers said. “Are you going to travel, sit in one place, downsize? How much is it going to cost you to live in your retirement?”

Envisioning what you really want can ease the transition to retirement. “The goals drive everything else,” he said.

For the Thallers, who have been married for 47 years, entertaining, gardening, travel and spending time with their children and grandchildren are priorities. “I don’t like being away from my kids too long,” said Mrs. Thaller, 68, who was a stay-at-home mother. It was important to her to keep their family home and to find a second home that would be within easy reach for their four children, their spouses and their eight grandchildren.

After 10 years of searching and considering places in Florida like Marco Island, Amelia Island and Vero Beach, they “stumbled on” a new community in Bradenton. “It looks like the kind of life we like,” Mr. Thaller said.

Though Mr. Thaller plays golf, being a mile from the beach was more important than proximity to a golf course. “We’re beach people, not golf people,” he said. His wife preferred swimming in Anna Maria Sound over the Atlantic, and it would be warmer in the winter in Bradenton than in Amelia Island, farther north. So Bradenton it was.

Though Mrs. Thaller was ready for her husband to retire sooner, she was patient. “What good is it if your husband’s not happy?” she said. Rather than saying, “I want to do this now,” she waited. “We’re happy about the decision, both of us,” she said. “He had to make sure everything was right. He doesn’t like to rush through anything.” He officially retires in November, and their three-bedroom condominium is expected to be ready in December. “It’s a house for us,” she said. “It’s a house for everybody.” They plan to keep their home in New Jersey.

For other couples, a different kind of compromise solves their problem.

In Ms. Hedrick’s case, moving to Sarasota, Fla., for part of the year while her partner, Mr. Handley, stays behind and continues to work as the business administrator at the First Congregational Church in Old Greenwich, Conn., is a way to keep both people happy. “He was becoming more and more aware of my unhappiness in the winter,” Ms. Hedrick said. He visits her once a month for a week or two. “We will always come north for the summer,” she said. “I didn’t run away to Sarasota.”

In January 2008, Ms. Hedrick, 67, an author, headed to Sarasota for four months and has gradually begun to live there from approximately October to May. At first, she rented, but she expects to complete the purchase of a home this month. It was a “careful and calculated decision,” she said. “It’s been an evolution.” Both Ms. Hedrick and Mr. Handley, 79, are divorced, and they have been together for 20 years. “George and I are still making up our lives,” she said.

If you are thinking of retiring, here are some guidelines from experts:

Research different areas, then rent a place in each of them for two weeks or more to get to know the place better and make sure you both like it.

If you have children or grandchildren, consider how they will be involved in your decision. Do you want to be near them, or will you go back and forth to visit them?

Think about whether you want (and can afford) a second home. Will you keep your original home at first and sell it later?

If you haven’t spoken to your partner in detail about how and where you want to spend the last part of your life, do it now. “Spouses are not always in alignment,” Mr. Fraasa said. “We call it the art of financial planning, the art side, getting people to a place where they feel comfortable. What are the emotional elements that are going to be part of it?”

artikel geplaatst in The New York Times By HARRIET EDLESON http://nyti.ms/1m1r8r4

Van pensioenvraag naar Financial Life Planning

IMG_0934

Van concrete pensioenvraag naar Financial Life Planning

Robert (61 jaar, onderhoudsmonteur) en Liesbeth (59 jaar, verpleegkundige) hebben 1 dochter
(32 jaar/ZZP’er) en vroegen mij om pensioenadvies omdat ze wilden weten wanneer ze met pensioen kunnen gaan en of ze dan voldoende inkomen hebben. Zij waren heel sceptisch over financiële dienstverleners omdat ze bedrogen waren met een woekerpolis en de Legio Lease Affaire, waarmee ze € 15.000,- van hun zuur verdiende spaargeld kwijtraakten. Ze zijn spaarders maar werden verleid door de financiële wereld en in de hausse van de 2e helft van jaren 90 gingen zij hierin mee.

Levenswensen

Ik vroeg wat ze zich voorstelden bij hun pensioen. “Wat gaan jullie doen met al die vrije tijd die jullie  krijgen?” Robert vertelde mij meer tijd te gaan besteden aan zijn hobby gitaar spelen (eindelijk les nemen!) en veel filosofische/historische boeken lezen, meer sporten en samen met Liesbeth wilde hij 4 stedentrips per jaar maken. Liesbeth zou een taalstudie gaan doen en veel meer tijd met haar naaiatelier (hobby) bezig zijn, 3 keer per week zwemmen en samen historische steden bezoeken.

Eigen kracht activeren

Ik vroeg naar de kernwaarden in hun leven, waar ze voor staan en hoe ze opgegroeid zijn. Robert en Liesbeth staan voor eerlijkheid, geven in plaats van nemen, als je wat wilt bereiken zul je ervoor moeten werken en geluk zit voor hen in eenvoud en kleine dingen. Robert zei: “had ik maar bestaat niet”. Ik zei: “waarom neem je nu dan geen gitaarles”. “Ja, ik kom daar niet aan toe”, zei Robert. “Maar als je dit zo graag wilt en je zegt zelf “had ik maar bestaat niet”, dan moet je dit gewoon doen, toch?” Het was stil, maar ik zag dat hij het met me eens was. Liesbeth wilde eindelijk die historische stedentrips gaan inplannen. “Waarom niet nu? Wie maakt jou wijs dat dit nu niet kan?” zei ik. Hier speelde haar faalangst, een pijnmoment uit haar jeugd (opgegroeid in Duitsland na WO II/zij “was maar een meisje”) waardoor ze niet mocht studeren en pas na haar 40e de HBO Opleiding afmaakte. Toen ze vertelde waar dit vandaan kwam werd haar zelf duidelijk dat ze zich veel te druk maakt over dingen die buiten jezelf staan. “Maak je alleen druk over datgene wat je kunt beïnvloeden”, zei ik. Na het 1e gesprek van 2,5 uur gaf ik hen een paar vragen mee en nam zelf hun financiële gegevens mee.

Life Planning

In het 2e gesprek hebben we samen de vragen behandeld en 3 prioriteiten benoemd die zij wilden gaan doen (dat was mijn insteek,financiële belemmeringen lossen we later op): 1. Liesbeth gaat een stedentrip actieplan maken (samen op 1) dat dit jaar ingaat. 2. Robert gaat direct gitaarles (privé op 1) nemen op zijn vaste donderdagavond (vrienden) en 3. Liesbeth gaat op haar vrije dag de gewenste taalstudie (privé op 1) doen. Dit plan is financieel onderbouwd met een budget per week en hun activiteiten zijn vastgelegd via een vaste weekindeling en actieplan voor het 1e jaar (dat ik bewaak) en dit plan is direct uitgevoerd! Robert en Liesbett beseften dat wachten tot hun pensioen geen zin heeft maar iemand moest hen tot dit inzicht laten komen. Door hun financiële gegevens (inkomsten/ uitgaven, bezit/schulden) in een digitaal overzicht te zetten konden we het weekbudget (€ 500,-) direct in het 2e gesprek berekenen. Dat ondersteunde hun daadkracht enorm na het 2e gesprek.

Financiële Planning

Hun pensioen is na het actieplan besproken in het 3e gesprek. Er bleek, door levensvragen te stellen en het actieplan op te stellen, ook een sterke ambitie te zijn eerder te stoppen met werken. Door een dag minder te werken, met deeltijdpensioen te gaan en gebruik te maken van de fiscaal gunstige pensioenregels, is dat gelukt. Door spaargeld deels te investeren in aanvullend pensioen is extra pensioeninkomen opgebouwd. Robert en Liesbeth leven nu veel bewuster en doen wat ze willen, binnen hun kernwaarden en budget per week.

Stel niet uit tot later

Een jaar later kreeg Robert een herseninfarct en hoewel hij gelukkig helemaal hersteld is, deed dit hem eens te meer beseffen dan je niet moet wachten tot morgen met de dingen die je vandaag wilt doen. Zij doen nu ook vrijwilligerswerk en geven terug aan de maatschappij wat zij van de gemeenschap hebben gekregen. Zij geven “geen brood maar graan aan de mensen om zelf brood te maken”. Geld is geen belemmering als je jouw talent benut, durf te leven als jouw gezondheid dit toestaat.

Kennis maken?

Vind hier uw Financial Life Planner http://vlpn.nl/onze-life-planners/

Door Peter Boekema.